پشتپرده ممنوعیت لوازم خانگی؛ جهش قاچاق و نابودی گارانتی
تاریخ انتشار : 2026/07/12
واکاوی اثرات ساختاری ممنوعیت واردات لوازم خانگی بر توسعه کانالهای توزیع غیررسمی
اسماعیل ارغوان، دبیر و عضو هیئتمدیره انجمن واردکنندگان لوازم خانگی، با اشاره به سیاست انسداد واردات رسمی این گروه کالایی از سال ۱۳۹۷، به تشریح پیامدهای انحراف تقاضا به سمت بازارهای غیررسمی پرداخت. به گفته وی، با وجود گذشت دوره پنجساله اولیه این طرح، تمدید ممنوعیتها نتوانسته مانع ورود کالا به بازار مصرف شود، بلکه سهم عمدهای از زنجیره تأمین بازار لوازم خانگی را به سمت کانالهای قاچاق، کولبری و ملوانی هدایت کرده است.
پیامدهای اقتصادی ممنوعیت واردات و پدیده قاچاق
تحلیل رفتار بازار در شرایط ممنوعیتهای تجاری، نشاندهنده شکلگیری جریانهای جدید تأمین است. در این فرآیند، مکانیسمهای زیر فعال میشوند:
- انحراف بازرگانی (Trade Diversion): هنگامی که تعرفهها به ۱۰۰ درصد رسیده یا واردات به طور مطلق ممنوع میشود، تقاضای انباشته بازار از بین نمیرود، بلکه از مسیرهای قانونی و دارای عوارض گمرکی، به سمت مبادی غیررسمی با هزینه عبور کمتر سوق پیدا میکند.
- افت درآمدهای عمومی دولت: کالاهای قاچاق بدون پرداخت حقوق ورودی، سود بازرگانی و مالیات بر ارزش افزوده وارد کشور میشوند که این امر بودجههای عمرانی و درآمدهای عمومی گمرکی را کاهش میدهد.
- تضییع حقوق مصرفکننده: کالاهای وارداتی غیررسمی به دلیل عدم ثبت در سامانههای نظارتی، فاقد گارانتی رسمی و خدمات پس از فروش استاندارد هستند که ریسک خرید را برای مصرفکننده نهایی به شدت افزایش میدهد.
تسهیلات موقت و پیگیری وضعیت کالاهای تهلنجی و کولبری
بر اساس گزارش انجمن واردکنندگان، در حال حاضر تلاشهایی برای نظاممند کردن بخشی از واردات غیررسمی در حال انجام است:
- طرح ساماندهی خدمات پس از فروش کالاهای مرزی: انجمن خدمات پس از فروش با هماهنگی سازمان توسعه تجارت، طرحی را برای تخصیص خدمات پشتیبانی و گارانتی به لوازم خانگی واردشده از طریق معافیتهای کولبری و ملوانی پیگیری میکند. این فرآیند با هدف کاهش ناامنی خرید برای مصرفکنندگان در یک بازه زمانی سهماهه به صورت آزمایشی دنبال میشود.
- سهم کانالهای مرزی از کل تجارت: طبق آمارهای رسمی ارائه شده، حجم کل واردات از طریق کانالهای کولبری و ملوانی (تهلنجی) تنها حدود ۱۰ درصد از کل حجم واردات کشور را شامل میشود که لوازم خانگی سهم بسیار ناچیزی از این میزان را به خود اختصاص داده است. این امر نشان میدهد که برطرف کردن ممنوعیتهای ثبت سفارش رسمی، ابزار اصلی کنترل قاچاق سازمانیافته به شمار میرود.
تلفن تماس جهت مشاوره و ارائه خدمات