علیرغم رشد ظاهری و افزایش تعداد کشتیهای کانتینری در بازار جهانی، ظرفیت واقعی در دسترس صاحبان کالا کاهش یافته است. بررسیها نشان میدهد که حدود ۵ درصد از ظرفیت ناوگان کانتینری جهان، معادل تقریبی ۱.۷ میلیون TEU، بهدلیل تأخیرها و معطلی در بنادر و مسیرهای پرترافیک، عملاً از چرخه عادی حملونقل خارج شده است.
در حالی که ظرفیت اسمی ناوگان جهان به دلیل سفارشهای جدید ساخت شناور در حال رشد است، اما «زمان» عامل اصلی کاهش ظرفیت در دسترس است. وقتی یک کشتی در انتظار پهلوگیری یا عملیات تخلیه و بارگیری در یک بندر معطل میشود، نه تنها آن بازه زمانی از دست میرود، بلکه برنامه سفرهای بعدی آن نیز دچار اختلال زنجیرهای میشود.
این نرخ تأخیر که پیش از دوران همهگیری کرونا حدود ۲ درصد بود، در سالهای اخیر به بیش از ۵ درصد رسیده است؛ به این معنا که ظرفیت از دست رفته به دلیل اختلالات، بیش از دو برابر شده است.
عدد ۱.۷ میلیون TEU نشاندهنده حجم عظیمی از ظرفیت است که در حال گردش عادی در شبکه جهانی نیست. این موضوع به معنای توقف فیزیکی همزمان کشتیها نیست، بلکه به معنای «زمان از دسترفته» است؛ زمانی که باعث میشود ظرفیت کشتیها برای انجام سفرهای بعدی به موقع آزاد نشود.
بنادر، بهویژه در منطقه آسیا، به عنوان گلوگاههای اصلی تجارت جهانی عمل میکنند. اختلال در بنادر بزرگ (بهویژه در چین) باعث شده است که تأخیرها از یک نقطه به کل شبکه سرایت کند.
| شاخص | مقدار / وضعیت | توضیحات |
|---|---|---|
| سهم ظرفیت خارج از چرخه | ۵ درصد | افزایش نسبت به ۲ درصد پیش از کرونا |
| میزان ظرفیت از دست رفته | ۱.۷ میلیون TEU | معادل ظرفیت ۱.۷ میلیون کانتینر ۲۰ فوتی |
| میانگین تأخیر (خرداد ۱۴۰۵) | ۵.۳ روز | منجر به اختلال در برنامههای سفر بعدی |
| منطقه بحرانی | بنادر بزرگ آسیایی | تمرکز اصلی اختلالات و صفهای انتظار |
نتیجهگیری عملیاتی: برای صاحبان کالا، معیار «تعداد کشتیها» دیگر نشاندهنده دقت در برنامهریزی حمل نیست. تفاوت میان ظرفیت اسمی و ظرفیت واقعی به دلیل مدیریت زمان در بنادر، عامل اصلی کمبود فضای حمل در مسیرهای کلیدی است.
شرکت آریا تجارت بین الملل
تلفن تماس جهت مشاوره و ارائه خدمات
021-66550366-3