روابط خارجی کشورها در همه حوزهها و سطوح امری بلندمدت است و هرگونه سیاستگذاری در آن خواهان برنامه و طرح بلندمدت و نه میانمدت و کوتاهمدت است اما در برخی دورهها و حوزهها متأسفانه این امر مورد توجه نبوده؛ مثلاً در دهه ۹۰ میلادی که کشورهای آسیای مرکزی مستقل شدند به این سمت رفتند که میتوانند تمام خواستههای مادی و معنوی خود را با فراغ بال از سلامت آن از ایران درخواست کنند اما وقتی حجم درخواستهای تجار فراتر از توان تولید تجار ایرانی رفت، برخی تجار و تولیدکنندگان برای این که بتوانند تقاضا را تأمین کنند مثلاً مبلها را با کمترین کیفیت تولید و به این کشورها ارسال کردند، کفشهای پلاستیکی را بهگونهای دیگر و… خروجی این نگاه کوتاهمدت تجار ایرانی ضربهای غیرقابلجبران به اعتماد مصرفکنندگان در کشورهای آسیای مرکزی زد و یکباره تجارت ایران با این کشورها راکد شد و نمونههایی از این قبیل فراواناند.
سالهاست که افغانستان سوخت موردنیاز خود را عمدتاً از ایران تأمین میکند و صادرات گازوئیل به این کشور از مرز دوغارون بهعنوان یکی از استوانههای تجارت با این کشور شناخته میشود اما تابستان سال جاری دولت طالبان در اقدامی قابلتأمل سختگیریهای خود را نسبت به استاندارد سوخت گازوئیل واردشده به این کشور از مرز دوغارون و میلک تغییر داد. دولت این کشور اعلام کرد استاندارد مجاز سولفور در گازوئیل وارداتی باید کمتر از ۲ هزار پی پی ام باشد. این در حالی است که سالهاست گازوئیل صادراتی به کشور با استاندارد ۱۰ هزار پی پی ام بود و این تغییر یعنی تمام محمولههای سوختی ایرانی اجازه ورود به خاک این کشور را ندارند، تغییری که نه فرصت تعدیل قراردادها را بهطرف ایرانی داد و نه فرصت بازگشت کامیونها.
آنطوری که نایبرئیس انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی استان میگوید این تغییر استاندارد باعث شد بیش از ۲ هزار کامیون در مرز دوغارون و میلک با ممانعت ورود برخورد کنند و بیش از ۵۰۰ کامیون سوختی که قبلاً وارد خاک این کشور شدند در مرز اسلام قلعه گرفتار شوند و نه اجازه ورود پیدا کنند و نه اجازه بازگشت محموله را داشته باشند؛ شرایطی دشوار هم به لحاظ بهداشتی، هم ایمنی و هم غذایی، طوری که برخی کامیون داران آن را غیرانسانی توصیف کرده و برخی هم کامیونهای خود را رها کردند و با هماهنگی مرزبانی به کشور بازگشتند.
البته در گزارشهای پیشتر مطرح کردیم که بخش عمده این محمولهها ترانزیتی هستند و از مقصد کشور عراق بارگیری میشوند تا به کشور افغانستان ارسال شوند ولی عدم تعیین تکلیف این محمولهها و حضورشان در گمرک دوغارون علاوه بر معطلی و صف طولانی باعث اختلال در تردد کامیونهای صادراتی هم شده است.
اما قابلتأمل آن که به رغم تمامی وعدهها در ۴ ماه گذشته هنوز این مشکل پابرجاست و معطلی حداقل ۲۵۰۰ کامیون صادراتی و ترانزیتی سوختی در مرز دوغارون و میلک، تجارت شرقی استان و کشور را مختل کرده است. طوری که استاندار خراسان رضوی در همایش دیپلماسی استانی در مشهد که ۳۱ مهرماه برگزار شد به صراحت از نبود اختیار در استان گلایه و در حضور وزیر امور خارجه اعلام کرد بیش از ۲ هزار کامیون در مرز دوغارون معطل تصمیمگیری ما هستند.
رئیس انجمن حملونقل بینالمللی استان نیز در گفت وگو با «خراسان رضوی» میگوید: متأسفانه شرکتهای حملونقل در این میان متضرر شدهاند و کامیونهای سوخت و غیرسوخت در اینطرف مرز و در اسلام قلعه معطلماندهاند و بعضاً ۲۰ روز در صف دولت افغانستان ماندهاند و الان یک کلاف سردرگم شده است. زمانیان تأکید میکند: مشکل مربوط به گمرک و یا شرکتهای حملونقل نیست، بلکه تجار افغانستانی محمولههای سوختی را یا از ایران و یا عراق خریداری کردهاند و ما هم بارگیری کردیم و دولت افغانستان استاندارد را تغییر داده و مانع ورود این محمولهها شده، یعنی مشکل بین تجار افغانستانی و دولت این کشور است که گریبان همه را گرفته و مرز را قفل کرده است.
تصور کنید این حجم کامیون حامل سوخت در مرز متوقفشدهاند و علاوه بر خسارتهایی که به شرکتهای حملونقل میزنند و تجارت را مختل کردهاند و صفهای طولانی ایجادشده خود محمولههای سوختی خطرناک هستند./روزنامه خراسان
شرکت آریا تجارت بین الملل
تلفن تماس جهت مشاوره و ارائه خدمات
021-66550366-3